Recykling – moralny obowiązek każdego konsumenta cz.2

Recykling – moralny obowiązek każdego konsumenta. E-odpady to kopalnia pierwiastków…

Recykling - moralny obowiązek każdego konsumenta cz.2

Trudno sobie dzisiaj wyobrazić życie bez smartfonów, komputerów, telewizorów. Można by tak mnożyć w nieskończoność urządzenia naszpikowane elektroniką. Jesteśmy otoczeni i uzależnieni od urządzeń cyfrowych, sprzętów elektrycznych i elektronicznych. Biorąc do ręki telefon nikt nie zastanawia się, z czego jest wykonany, a gdy ulegnie uszkodzeniu najzwyczajniej ląduje w koszu. Lecz taka praktyka jest złym nawykiem wynikającym z nieświadomości konsumentów oraz szeroko pojętą dostępnością produktów. Okazuje się jednak że takie działania w kolejnych dekadach mogą mieć decydujący wpływ na wzrost cen a nawet ograniczenia w produkcji tego typu urządzeń. Powodem są ograniczone złoża metali ziem rzadkich, szacuje się, że przy obecnym tempie pozyskiwania tych minerałów zasobów wystarczy na około czterdzieści lat.

Recykling e-odpadów

Doskonałym rozwiązaniem powyższego problemu jest recykling e-odpadów można śmiało powiedzieć, że to kopalnia metali szlachetnych. Na całym świecie w rocznej produkcji komputerów i telefonów komórkowych wykorzystuje się 3% złota, 13% palladu, 15 % kobaltu wydobywanego w kopalniach. Jeżeli tylko dwa produkty pochłaniają taki procent jedynie trzech minerałów to możemy sobie wyobrazić skalę zapotrzebowania na metale w globalnej produkcji wszystkich urządzeń z podzespołami elektronicznymi. Musimy wiedzieć, że w procesie recyklingu e-odpadów odzyskiwane są: metale żelazne i nieżelazne, stal oraz metale szlachetne, miedź, aluminium, cynk, nikiel, cyna, antymon, srebro, złoto, platyna, ferryt i pallad. Recykling ma dominujący wpływ na ograniczenie wydobycia tych minerałów. Przetwarzanie surowców wtórnych wymaga również znacznie mniej energii (ok.10%) niż ich produkcja pierwotna. Wymierne korzyści wynikają również z ograniczenia emisji spalin, poddanie recyklingowi 75 tys. ton metali redukuje emisję dwutlenku węgla o milion ton.

Recykling - moralny obowiązek każdego konsumenta cz.2

Metale ziem rzadkich

Metale ziem rzadkich to minerały z grupy lantanowców i skandowców itr, lutet, tul, erb, iterb, skand, holm, dysproz, gadolin, lantan, prazeodym, cer, neodym, promet, samar, europ, terb. To metale wykorzystywane w nowoczesnych technologiach zalegają one w dużej ilości w skorupie ziemskiej, lecz ich mała koncentracja w rudzie powoduje, że ich wydobycie jest często nieuzasadnione ekonomicznie. Dlatego niezmiernie ważną rolę odgrywa w tym przypadku odzyskiwanie metali w procesie recyklingu e-odpadów i ponowne wprowadzanie ich do produkcji. Dla wielu z nas nazwy lantanowców są nieznane i trudno nam określić ich zastosowanie, a jednak znajdują się one w wielu doskonale nam znanych urządzeniach:

  • Holm – lasery,
  • Terb – żarówki energooszczędne,
  • Cer – katalizatory samochodowe,
  • Dysproz – twarde dyski komputerów,
  • Tul – tomografy, lasery i urządzenia rentgenowskie,
  • Europ – telewizory i monitory ciekłokrystaliczne oraz LED,
  • Erb – kuchenki mikrofalowe oraz urządzenia do chirurgii laserowej,
  • Itr -świece zapłonowe i czujniki tlenu w katalizatorach samochodowych,
  • Skand – lampy błyskowe, poszycia kadłubów samolotów oraz statków i pojazdów kosmicznych,
  • Neodym – silniki samochodów hybrydowych i elektrycznych, generatory elektrowni wiatrowych, głośniki, mikrofony, sprzęt do krioterapii.

Etapy recyklingu urządzeń elektronicznych

Technologia recyklingu urządzeń elektronicznych to wieloetapowy i czasochłonny proces wymagający na poszczególnych etapach zaangażowania wielu rąk do pracy. W większości przypadków technologia zawiera następujące etapy:

  • Selektywny demontaż urządzeń.
  • Podział poszczególnych elementów na frakcje: metal, tworzywa sztuczne, ceramikę i materiały toksyczne.
  • Rozdrobnienie frakcji metalowej za pomocą młynów młotkowych.
  • Separacja magnetyczna, elektrostatyczna oraz prądowo-wirowa mająca na celu rozdzielenie frakcji nieżelaznej, żelaza oraz frakcji niemetalicznej.
  • Przetworzenie frakcji metalicznej metodą pirometalurgiczną i hydrometalurgiczną w celu odzyskania metali szlachetnych.
  • Oczyszczanie i separacja, separacja na cyklonie.
  • Poddanie materiałów procesom elektrometalurgicznym.

Walka o przewagę w odzyskiwaniu pierwiastków

Recykling - moralny obowiązek każdego konsumenta cz.2

Pomimo wprowadzanych w tej dziedzinie wielu nowoczesnych rozwiązań to recykling e-odpadów nadal w siedemdziesięciu procentach wykonywany jest ręcznie. Asortyment odpadów elektronicznych jest tak bardzo różnorodny, że jedynie człowiek jest w stanie selektywnie i efektywnie je posortować. Zagadnienie recyklingu modułów elektronicznych stawia nowe wyzwania dla naukowców i producentów wielu branż na świecie. Na ten przykład Honda wprowadziła wewnętrzny program odzyskiwania zużytych REE z baterii samochodów hybrydowych. A koncern Apple zaprojektował robota liam, który rozbiera iphonea w jedenaście sekund i może odzyskiwać w ciągu roku metale o łącznej wartości sto milionów dolarów. Jak widać gra toczy się nie tylko o pieniądze, kto zdobędzie przewagę w odzyskiwaniu pierwiastków zdominuje kolejne dekady. Specjaliści szacują, że we współczesnej elektronice samego złota znajduje się około 32 tony.

Na świecie rocznie generujemy 40 milionów ton elektro-śmieci. Rosnący popyt na nowoczesne urządzenia naszpikowane elektroniką oraz zapotrzebowanie na nowe technologie będzie tylko pogłębiało ten proceder. Jednocześnie spowoduje ograniczenie dostępu do źródeł metali szlachetnych i znacznie nadwyręży zasoby metali ziem rzadkich. Już dzisiaj w pewnych obszarach nowych technologii napotykamy na niedobory pierwiastków. Światowa potęga General Electric w 2009 r. musiała opóźnić o trzy lata wdrożenie nowej technologii żarówek, dwukrotnie wydajniejszych od dotychczasowych z powodu braku surowca do ich produkcji. Brak dostępu do REE ogranicza na dzień dzisiejszy rozwój energetyki wiatrowej. Nowoczesne technologie dają możliwość budowania wiatraków nowej generacji wydajniejszych i niezawodnych. Jednak pozbawione surowca pozostają w fazie badań laboratoryjnych.

Jak widać recykling e-odpadów jest niezbędny do zachowania stabilności i ekspansji wielu gałęzi przemysłu oraz nowych technologii. W wielu przypadkach wyznacza nowe kierunki rozwoju gospodarczego i socjalno-społecznego. Jak dowodzą badania 80% elektro-śmieci wywozi się do krajów rozwijających się. Powodem są oczywiście koszty, które są bezpośrednim wynikiem wszystkich norm, regulacji oraz postanowień prawnych dotyczących bezpieczeństwa pracy i ochrony środowiska. Jak w wielu sprawach i w tej materii narasta wiele kontrowersji związanych ochroną zdrowia pracowników zatrudnionych przy odzyskiwaniu metali.  Stwierdzono, że w ich krwi poziom eterów dwufenylowych jest dwustukrotnie przekroczony od dopuszczalnej normy. Potęgami w recyklingu e-odpadów są Chiny oraz Indie, rzesze bezrobotnych i ogromny odsetek ludzi żyjących na skraju ubóstwa sprawia, że te dwa kraje dysponują najtańszą siłą roboczą. Co najgorsze nikogo nie obchodzi, w jakich warunkach prowadzone są prace, a sami zainteresowani godzą się na wszystko powodowani możliwością zarobkowania.

Pomimo tej łyżki dziegciu musimy mieć świadomość, jak ważnym elementem światowej gospodarki jest recykling e-odpadów. Tylko zrównoważona gospodarka pozyskanymi już minerałami poprzez ponowne wprowadzenie ich do produkcji zapewni nam świetlaną przyszłość. Kiedy następnym razem będziemy chcieli bezwiednie wyrzucić, jakikolwiek zepsuty sprzęt do zsypu zastanówmy się! Bo tak naprawdę nie wiemy czy nasz telefon, konsola, monitor nie jest dziełem odzysku. Noszącym znamiona ciężkiej pracy ludzi, niejednokrotnie dzieci w dalekich Chinach. Bez względu na wszystko elektro-śmieci powinniśmy poddawać recyklingowi w wyznaczonych do tego miejscach.

Odnawialni.com.pl/JM,
fot.:pixabay.com,


Czytaj także:
Trwa ekspansja USA na rynkach w energetycznych
Recykling – moralny obowiązek każdego konsumenta